چهارشنبه - 2017 دسامبر 13 - 25 ربيع الاول 1439 - 22 آذر 1396
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 196235
تاریخ انتشار : 15 شهریور 1386 10:59
تعداد مشاهدات : 68

تحقیق پایانی-مدرسه علمیه حضرت فاطمه(س)

شفاعت ‏ در آيات و روايات

تحقیق پایانی سرکارخانم مینا اسکندر با عنوان«شفاعت ‏ در آيات و روايات»

بانک جامع تحقیقات پایانی (پایان نامه سطح دو (کارشناسی)) طلاب حوزه علمیه خواهران استان تهران

مدرسه علمیه ......حضرت فاطمه(س)...............................................................

عنوان اثر

سال دفاع

نام و نام خانوادگی طلبه

نام و نام خانوادگی استاد راهنما

نام و نام خانوادگی استاد داور

واژگان کلیدی

شفاعت

در آيات و روايات

1386

 

مينا اسكندري

 

 

پروانه تسبیحی

 

 

 

سیدمجتبی تدین

 

1.شفاعت

2.شفاعت كنندگان

3.شفاعت شوندگان

4.محرومان از شفاعت

 

 

چکــیـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــده

 

شفاعت در لغت به معناي وساطت در رسانيدن نفع يا دفع ضرر به كسي يا نوعي سببيت و تأثير است و از مباحث كلامي اسلام است. شفاعت از اموري است كه براي نيل به مقاصد و احتياجات زندگي از آن استفاده مي شود.

شفاعت در اصطلاح آن است كه شخص آبرومندي از بزرگي بخواهد كه از كيفر مجرمي بگذرد يا بر پاداش خدمتگذاري بيفزايد، بنابراين شفيع از مولي درخواست نمي كند كه از مقام عبوديت صرف نظر كند بلكه از يكي از راه ها مانند متوسل شدن به صفات مولي استفاده مي كند.

فلسفه وجودي شفاعت همانند توبه است، يعني تنها روزنه ي اميدي است براي گنهكاران كه بدانند راه بازگشت به سوي خداوند هنوز باز است و يأس و نا اميدي بر آنان غلبه نكند، نه اينكه باعث جري شدن افراد براي انجام گناه باشد.

شفاعت در ميان امم پيشين و حتي در ميان مشركان وجود داشته زيرا شفاعت ريشه در عقايد ديني دارد، در قرآن نيز آياتي به اين مسئله اشاره كرده است.

آنچه از تحليل معناي شفاعت بدست مي آيد اين است كه، شفاعت موجب لغو اصل عليت نخواهد شد بلكه آن را تاكيد مي كند و خداي سبحان مبدأ نخستين هر سبب و تاثير است و سببيت هر سببي به او منتهي مي شود و اين شفاعت تكويني است. و اما شفاعت تشريعي كه در عالم تكليف و مجازات است، كه بخشي آمرزش خداوند يا تقرب در دنيا را مي طلبد و بخشي به پاداش، و بخشي به عذاب تعلق دارد. اين شفاعت بر دو قسم است، شفاعت در دنيا كه شفاعت كنندگان در اين قسمت چند گونه اند: توبه، ايمان، عمل صالح، قرآن، ملائكه، مؤمنان، و قسم ديگر: شفاعت در قيامت است كه شفاعت كنندگان در اين قسمت عبارتند از: پيامبران، ملائكه، شهداء، مؤمنين، فاطمه زهرا (سلام الله عليها)، دانشمندان، حافظان قرآن، خويشاوندان، همسايگان، امين بودن فرد، توسل، روزه، صلوات.

و اما شفاعت مثبت كه همان وساطت نيكو است كه شر را از مؤمني دفع يا خيري را به سوي او جلب مي كند. آيات قرآن در اين زمينه به چند قسم تقسيم مي شوند: شفاعت براي خداست و حق مختص او مي باشد و شفاعت براي گروهي از بندگان خاص خداست و شفاعت براي فرشتگان در روز رستاخيز است.

اما شفاعت منفي كه بر سه قسم است، كه شامل خيال هاي بيهوده يهود كه باطل و بي اساس است و گروهي كه پيوند ايماني خود را با شفيعان روز قيامت قطع كرده اند و بنابراين از شفاعت آنان محروم هستند و بالاخره بت هاي مصنوعي عرب جاهلي كه پست تر از آنند كه درباره پرستندگان خود شفاعت كنند. آيات بسياري در اين زمينه وجود دارد.

از شرايط شفاعت مي توان از: اذن الهي، رضايت خدا نسبت به فرد مورد شفاعت و رضايت خدا نسبت به شفيع نام برد.

شفاعت شوندگان عبارتند از: اصحاب يمين كه تعريف دقيق از آنان ارائه نشده بلكه خصوصيات جهنميان بيان شده تا بوسيله آن تا حدودي به صفات اصحاب يمين برسيم، در مورد جهنميان بيان شده: نماز نمي خواندند، به مسكينان طعام نمي دادند، روز قيامت را تكذيب مي كردند.

ديگر شفاعت شوندگان، كساني هستند كه از خداوند عهد گرفته اند، اينان كساني هستند كه ايمان دارند ولي عمل صالح ندارند، آنان بخاطر اعمال بدشان داخل جهنم مي شوند ولي طبق آيات قرآن بخاطر داشتن عهد، شفاعت مي شوند و از آتش نجات مي يابند.

عده اي از شفاعت محروم هستند مانند: كافران، ستمگران، ناصبي ها، افرادي كه فرزندان رسول اكرم (صلي الله عليه و اله) را آزار داده اند، كساني كه نماز را سبك شمرده اند و به شفاعت اعتقاد ندارند.

بنابراين شفاعت نه تنها باعث تشويق به گناه نمي شود بلكه از گناه جلوگيري مي كند، در واقع شفاعت ايجاد اميد مي كند و باعث ايجاد رابطه معنوي با اولياء الله مي شود.

آيات مربوط به شفاعت چند گونه است: آياتي كه شفاعت را بطور مطلق نفي مي كند، آياتي كه فقط خداوند را به عنوان شفيع معرفي مي كند، آياتي كه شفاعت را مشروط به اذن خداوند مي داند، آياتي كه براي شفاعت شونده شروطي را بيان مي كند.

بحث شفاعت در روايات نيز فراوان مطرح شده است.

از جمله گروه هايي كه شفاعت را تكذيب مي كنند وهابيان هستند كه مؤسس اين مذهب محمد بن عبدالوهاب است.

عقايد آنها عمدتا نفي عقايد و اعمال ديگر مسلمانان و اتهام شرك به ديگر مسلمانان است. بنابراين شفاعت را شرك مي دانند و در راستاي عقايد خود اماكن مقدس را مورد حمله قرار مي دادند، از جمله، مدينه، كربلا و نجف اشرف.

شبهات بسياري در زمينه شفاعت وارد شده از جمله اينكه: درخواست شفاعت از غير خدا شرك است؛ و اعتقاد به شفاعت مايه جرأت افراد مي گردد؛ شفاعت پارتي بازي در دستگاه خدا است؛ آيا شفاعت كنندگان مهربان تر از خدا هستند؛ آيا شفاعت با عدالت خدا سازگار است؟

كه به اين شبهات در قرآن و برخي كتاب هاي كلامي پاسخ داده شده است.


 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :