چهارشنبه - 2017 نوامبر 22 - 4 ربيع الاول 1439 - 1 آذر 1396
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 193145
تاریخ انتشار : 22 مهر 1395 20:38
تعداد مشاهدات : 222

مدرسه علمیه حضرت ولی عصر (عج)

فلسفه عزاداری امام حسین(علیه السلام)

فلسفه مسئله گریه و عزاداری بر حضرت سیدالشهدا(ع)


پرسش:
فلسفه عزاداری برای امام حسین(ع) چیست و شکل آن تا چه اندازه پشتوانه عقلی و نقلی دارد؟


پاسخ:
فلسفه عزاداری


مسئله گریه و عزاداری بر حضرت سیدالشهدا(ع) از افضل قربات است و دلایل سازنده و تربیتی متعددی دارد از جمله:


1. توجه به هدف قیام امام حسین که همانا احیای ارزش های دینی و جلوگیری از انحراف بود.


2. زنده داشتن یاد و تاریخ پرشکوه نهضت حسینی.


3. الهام بخش روح انقلابی و ستم ستیزی.


4. پیوند عمیق عاطفی بین امت و الگوهای راستین.


5. اقامه مجالس دینی در سطح وسیع و آشنا شدن توده های مردم با معارف دینی.


6. پالایش روح وتزکیه نفس.


7. اعلام وفاداری نسبت به مظلوم و مخالفت با ظالم و...


اصل و شکل عزاداری


اما اصل عزاداری و سوگواری از خود اهل بیت(ع) شروع می شود ولی چگونگی آن تا حدود زیادی با شیوه های قومی و ملی عجین شده است و این آمیزش تا زمانی که مشتمل بر خلاف شرع نباشد اشکالی ندارد.


اما صورت عزاداری به شکل معین مثلاً در قالب سینه زنی و زنجیرزنی و... به نحوه مستقیم ریشه روایی ندارد و گویا شکل برپایی مراسم عزاداری، به خود مردم واگذار شده است تا با انطباق اصول کلی دین و راهنمایی ائمه اطهار(ع) و بزرگان دین با عرف محلی، تکریم و تجلیل شایسته از ائمه معصومین(ع) بجا آورند، و راه افتادن دسته های سینه زنی از زمان آل بویه در میان شیعیان رایج گردید. در عصر صفوی نیز دسته های سینه زنی همراه با خواندن اشعار با آهنگ یک نواخت- که در سوگ امام حسین(ع) سروده شده بود- در کوچه ها و خیابان می گشتند. در این عصر برای افزایش هیجان مردم و هر چه شکوهمندتر شدن دسته های عزاداری، نواختن طبل و کوبیدن سنج معمول گردید و ادوات جنگی- که در میدان رزم کاربرد داشت- به این گونه مجالس راه یافت. شیپورزنی، علم گردانی، حرکت دادن کتل، مورد استفاده سوگواران قرار گرفت (فلسفه شهادت و عزاداری امام حسین، سید عبدالحسین شرف الدین)


عزاداری ائمه(ع)
 داستان گریه و عزاداری پس از شهادت حضرت امام حسین(ع) از سوی امامان(ع) داستان دامنه داری است که در اینجا به مواردی اشاره می شود:


1. امام چهارم(ع) که خود در کربلا شاهد مصائب دردناک حسین(ع) و یاران فداکار او بود و 23 سال داشت، پس از آن واقعه سوزناک تا زمانی که در قید حیات بودند یعنی مدت 34 سال طبق برخی روایات برای پدر و عزیزان خویش گریه و سوگواری می کرد، (بحارالانوار، ج 46، ص 108 و 109).
گریه های امام سجاد(ع) در سخت ترین شرایط علاوه بر جنبه عاطفی، یکی از راه های مهم مبارزه و افشاگری بود.


2. امام صادق(ع) به ابوهارون مکفوف دستور می دهد مرثیه بسراید و آنگاه که وی مرثیه خود را می خواند مشاهده می نماید امام(ع) سخت گریه می کند متوجه می شود از صدای گریه امام صادق(ع) زنانی که پشت پرده حضور داشته اند صدای خود را به گریه و شیون بلند کردند، (کامل الزیارات، این قولویه، نقل از ره توشه راهیان نور، ویژه محرم 1376)


3. امام رضا(ع) دعبل خزایی شاعر را در ایام سوگواری حضرت حسین(ع) به حضور می پذیرد به او عنوان یاری دهنده اهل بیت، خوش آمد می گوید و از وی می خواهد در روزهای غم و اندوه اهل بیت؛ یعنی عاشورا در مورد مصایب جد خویش اباعبدالله(ع) مرثیه بسراید، (بحارالانوار، ج 45، ص 257).
در مورد سینه زنی نیز برخی از منابع تاریخی نشان می دهد که وقتی بنی هاشم برای اولین بار از مدینه به کربلا آمده و با کاروان اسراء در آن مکان برخورد نمودند به رسم عزاداری زنانشان دست به سینه می زدند.


سید بن طاوس می نویسد:

هنگامی که زنان و فرزندان حسین از شام برگشتند و به عراق رسیدند به راهنما گفتند: ما را از طریق کربلا ببر. وقتی به موضع قتل گاه رسیدند جابر بن عبدالله انصاری را با گروهی از بنی هاشم و مردی از آل رسول الله یافتند که برای زیارت امام حسین(علیه السلام) وارد شده بودند. همه در یک وقت وارد شدند و با یکدیگر شروع به گریه و حزن کردند و لطمه به صورت زدند. ماتمی بپا کردند که فوق العاده دلخراش و جگرسوز بود. زنان آن دیار نیز به ایشان پیوستند و عموماً چند روزی عزاداری کردند.


انسان به هنگام مصیبت دیدن عکس العمل های متفاوتی را از خود نشان می دهد که یکی از آنان زدن بر سر، صورت و سینه است. این عمل از گذشته های بسیار دور در میان سایر ملل و اقوام بشر رایج بوده است. در واقعه عاشورا نیز زنان و فرزندان بر جای مانده از سیدالشهدا (و پس از آنان سایر شیعیان) با دیدن بدن های غرقه به خون آنان به سر و صورت و سینه خویش می زدند لذا این عمل نه تنها امری است متداول بین سایر ابناء بشر بلکه این گونه خاص به سینه زدن در عصر حاضر تبدیل به سمبلی برای عزاداری سیدالشهدا شده است.

معارفی از کیهان



نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :