چهارشنبه - 2017 نوامبر 22 - 4 ربيع الاول 1439 - 1 آذر 1396
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 191121
تاریخ انتشار : 25 شهریور 1395 11:16
تعداد مشاهدات : 578

مدرسه علمیه کریمه اهل بیت علیهم السلام

سنگین ترین ماموریت

يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّـهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّـهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

در سوره ی مبارکه ی مائده دو آیه است که جای تامل بوده و بزرگان ما در طول قرن ها روی این دو آیه بحث کردند ولی هنوز اسرار نگفته ی فراوانی دارد هر دو آیه مربوط به غدیر است یکی قبل از واقعه ی غدیر و دیگری بعد از واقعه ی غدیر:

 آن که قبل است آیه ی مبارکه ی 67 است که همه با آن آشنا هستند «يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّـهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّـهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ» (مائده/ 67) که با لحنی که تکرار هم نشده جاهای دیگر به حضرت دستور می دهند آن ماموریتت را باید ابلاغ بکنی و الا رسالتت نا تمام است و بعد هم می فرماید خدای متعال شما را از گزند مردم حفظ می کند در ذیل این آیه روایتی است در کافی شریف که بعد از این که آیه ی ولایت نازل شد «أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّـهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ» (نساء/ 59) حضرت مامور شدند که این حقیقت ولایت را توضیح بدهند برای مردم کما این که نسبت به حج و زکات و نماز و روزه هم آیات نازل شده حضرت تفسیر کردند این آیات را که این صلوه چطور است حج و صوم چیست مامور شدند این ولایت را هم تفسیر بکنند در روایت شریف است حضرت نگران بودند نگرانی هم جا دارد چون این نماز نیست نماز را ابلیس دو رکعت خوانده چهار هزار سال طول کشیده نماز تکلیف ساده ای نیست «وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ» (بقره/ 45) امر سنگینی است در عین حال دو رکعتش را شیطان چهار هزار سال خوانده ولی امر ولایت امر صعبی است هم فهمش هم تحملش واقعا دشوار است لذا حضرت نگران بودند که این ها می پذیرند و رجعت به کفر نمی کنند خدای متعال به ایشان امنیت داد از گزند مردم.

 در روایت امام رضا علیه السلام در عیون اخبار الرضا است که به حضرت عرض کردند عروة بن زبیر می گوید حضرت در آخر عمرشان تقیه می کردند حضرت فرمودند نه تا قبل این آیه است بعد از این آیه تقیه از حضرت برداشته شد أَزَالَ كُلَّ تَقِيَّةٍ (عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 130) دیگر موضوع ولایت را بی پرده فرمودند هم به لحاظ تعیین شخص که خیلی سنگین بود و هم به لحاظ اسرار ولایت لذا در خطبه ی غدیریه اگر مطالعه شود این اسرار است خطبه ی غدیریه را کتب مختلف نقل کردند اصل ماجرا را که می دانید فریقین نقل کردند به حد تواتر با صد ها سند منتها در مجامع اهل سنت معمولا محدود نقل شده یکی دو صفحه کمتر ولی اصل ماجرا که نصب امیرالمومنین است بی پرده است ولی همه ی حادثه روایت نشده در بعضی مجامع مفصل نقل شده قائدتا هم این درست است چون خطبه بوده جمعیت را جمع کردند دو جمله که خطبه نیست تعجب هم نکنید که این ها در گذر زمان و حوادث بخشی اش حذف شود حادثه ی به این واضحی و عیانی وقتی این طوری انکار می شود توقع نداشته باشید خطبه هم انکار شود.

حضرت بی پرده ابلاغ کردند آن اتفاقی که افتاد چه بود در غدیر یک ظاهری دارد حادثه همین که همه نقل کردند حضرت مردم را از طریق حج دعوت کردند این هم عجیب است همان طور که ظاهر این حادثه از متن حج جوشیده آیه ی «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ» (مائده/ 3) بعد از آیات حج است از متن حج جوشیده حضرت در غدیر مردم را دعوت کردند ظاهری دارد آن خطبه ی عظیم را خواندند و برای حضرت علی بیعت گرفتند کار تمام شد ظاهرا ولی طبیعتا یک باطنی دارد آن باطنی که نازل شده چیست؟

 این است که نعمت حقیقی ولایت نازل شده که همه ی نَعَم به آن برمی گردد همه ی نعمت ها برمی گردد به توحید به نبوت اگر توحید و اخبار غیبی که حضرت از عالم غیب می آورند هیچ نعمت دیگری نیست ولی خود نعمت ولایت و نعمت توحید و نبوت هم ظاهر و باطن دارد ظاهرش در شرایع تجلی می کند در اعتقادات تجلی می کند باطنش در ولایت است . «وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً» (لقمان/ 20) خدای متعال نعمت هایش را بر شما فرو ریخته اعم از نعمت های ظاهری و باطنی نعمت های ظاهری را در روایت دیدید گاهی به امام ظاهر تفسیر شده نعمت باطنی به امام غائب ولی در یک روایتی حضرت فرمودند نعمت ظاهری توحید است و نبوت و نعمت باطنی ولایت است معنایش این است که ولایت برتر از نبوت و توحید است؟ حاشا این که معنی ندارد این باید درست معنا شود یعنی توحید و نبوت باطنش در ولایت تجلی می کند این که دین حق که همان توحید به ولایت حضرت علی تفسیر می شود نکته اش همین است چون این دین در ولایت تجلی می کند نه در شرایع.

 شرایع به معنی کمال و تمام هیچ وقت توحید را تجلی نمی دهند اگر کسی بخواهد به حقیقت توحید برسد باید به ولایت برسد طریق رسیدن به حقیقت توحید تمسک به شرایع برایش کافی نیست نمی گوییم تمسک به شرایع لازم نیست کسی همه ی شرایع ظاهری را عمل کند اعتقادات ظاهری را هم داشته باشد وارد وادی ولایت نشود به حقیقت توحید نمی رسد صراط است آن صراط مستقیم تا عالم ما نازل شد که ما می توانیم در این صراط مستقیم حرکت کنیم پس همه ی نعمت ها یک جا در نعمت ولایت تجلی کرده و لذا حتی همه ی نعم بهشتی را هم شما می دانید نعمت های بهشتی که ناب ترین نعمت ها هستند ، که تجلیات ولایت امام هستند ظاهرش نهر جاری آب است نهر عسل و نهر خمر است ولی باطنش علم الامام ولایت امام به شئون امام است کما این که همه ی نعمت هایی که در دنیا هم است همین طور است ظاهرش این نعمت ها است ولی باطنش رحمت حضرت حق یا رحمت رحمانیه یا رحمت رحیمیه است.

 آن چه که در غدیر اتفاق افتاد این نعمت که اتم نعمت ها است و به تعبیر روایات ما هیچ نعمتی در دنیا جز ولایت اهل بیت نیست چون طریق رسیدن به توحید و جنت است این نعمت نازل شد در غدیر به شفاعت نبی اکرم صلی الله علیه و آله وسلم یک چهره ی دیگر را از غدیر اگر بخواهیم بگوییم نبی اکرم نبی اند همه ی اخبار غیبی را آوردند همه ی اخباری که آوردند یک طرف قرآن اخبار غیبی است اخباری است که حضرت از عالم غیب آوردند یک نبائی را آوردند که آن نبا عظیم است و اگر آن نبا فهم نشود هیچ خبر دیگری فهم نمی شود شما سوره ی نبا را ببینید بحث توحید و آفرینش و معاد است ولی کلید فهم سوره آن نبا عظیم است اگر کسی ولایت را نفهمد و درک نکند عالم همه بر او حجاب است آیات نیستند «إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ» (رعد/ 19) «إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ» (آل عمران/ 190) اولی الالباب را در روایت تفسیر کرده کسی که به ولایت نرسید اولی الالباب نیست فرمود شِيعَتُنَا أُولُوا الْأَلْبابِ (کافی، ج 1، ص 307) کسی به امام نرسد اولی الالباب نیست لذا عالم برای کسانی که به امام نمی رسند همه حجاب است انسان وقتی با نور امام در عالم حرکت می کند می شود جز کسانی که «وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ» (انعام/ 122) وقتی به حیات می رسد با امام وقتی به نور امام می رسد مشی اش با امام است در عالم همه ی عالم برایش می شود آیات همه چیز را جور دیگری می بیند چون با نور امام و توحید به عالم نگاه می کند وقتی انوار توحید یعنی انوار ولایت امام در قلب ظاهر شد آدم عالم را با خورشید امام می بیند آن وقت عالم آیات الله می شوند و الا همه ی عالم حجاب است انسان تا به امام نرسید این که از آیات تفسیر به ائمه می شوند چون انسان تا به امام نرسد هیچ چیز برای انسان آیه نیست «إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ» انسان تا از اولی الالباب نشود لذا امام نبا عظیم است همه ی قرآن با امام فهمیده می شود این که دیگر جزء واضحات است جان امام با قرآن یکی است و اصلا تا امام فهم نشود قرآن فهم نمی شود تا سر ولایت فهم نشود هیچ آیه ای از آیات قرآن فهم نمی شود این که حضرت فرمودند دو تا از دانشمندان زمان خودشان را نام بردند فرمودند این ها یک حرف قرآن را نفهمیدند علوم صوری را که داشتند چطور یک حرف قرآن را نفهمیدند کسی که به امام نرسید قرآن فهم نمی شود قرآن کتاب ادبیات کتاب شعر نیست این که در قرآن خدا می فرماید این پیغمبر شاعر نیست این قرآن فهم نمی شود قرآن حکمت است «وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ» (بقره/ 129) که طَاعَهُ اللَّهِ وَ مَعْرِفَهُ الْإِمَامِ (مرآة العقول، ج 10، ص 43) است انسان تا به معرفت الامام نرسد به حکمت نمی رسد لذا گنجینه ی حکمت خدا جز با امام باز نمی شود لذا يَا عَلِيٌّ أنَا مَدِينَةُ الْحِكْمَةِ وَ أنْتَ بِابُهَا (ینابیع الموده، ص 28) انسان تا به امام نرسیده به مدینه ی حکمت نبی اکرم راه پیدا نمی کند در غدیر این باب مدینه ی حکمت گشوده شد أَنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا (بحارالانوار، ج 40، ص 200) برای همه باز شد منتها نرفتند.

 قبلا انبیا آمدند پرده هایی را از ولایت حضرت علی بالا زدند هیچ پیغمبری مبعوث نشده الا با ولایت وَلايَتُنَا وَلايَةُ اللَّهِ الَّتِي لَمْ يُبْعَثْ نَبِيٌّ قَطُّ إِلَّا بِهَا (اصول کافی، ج 1، ص 437) همه ی انبیا مبعوث بودند همه ی انبیا رموزی از این ولایت را گشودند چون توحید باطنش در ولایت تجلی می کند مجلای توحید است نه این که بالاتر و رفیع تر از توحید است این مدینه ی علم که نبی اکرم همه ی حقایق و اسرار و حکم را آوردند اخبار غیبی را آوردند نبا عظیم آن حضرت علی است اگر رمز گشایی از این خبر نشود هیچ خبر دیگری فهم نمی شود غدیر رمز گشایی از حقیقت ولایت است نزول آن نعمت است سفره ای که خدا در غدیر پهن کرده مائده ای که پهن کرد همه باید می آمدند استفاده می کردند اما نیامدند البته مقامات دارد مثل قرآن است قرآن درجاتی دارد می گویند اِقرَأ وَ ارفَع به اندازه ای که قرآن در انسان محقق می شود از رزق قرآن برخوردار است به آن اندازه درجه دارد درجات بهشت درجات آیات قرآن است امام هم همین طور است درجات بهشت درجات ولایت امام است انسان به اندازه ای که به ولایت امام می رسد به درجات قرآن می رسد.

 و یکی از سفره هایی که گشوده شد که سفره ی خاص است سفره ی محبت است یعنی محبت که یکی از شئون ولایت است ولایت به معنی محبت فقط نیست این جا به معنی راه بری و اولویت بر تصرف است ولی یکی از ارکانش محبت است چون انسان اگر بخواهد تبعیت هم بکند بالاترین نوع تبعیت انسان اگر می خواهد تابع شود «فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي» (ابراهیم/ 36) تبعیت بالاترینش تبعیت حبی است انسان با انگیزه ی محبت دنباله روی بکند باب محبت امام که باب محبت الله است مَنْ أَحَبَّكُمْ فَقَدْ أَحَبَّ اللَّهَ (زیارت جامعه کبیره) گشوده شد این رزق نازل شد در غدیر به وسیله ی نبی اکرم و خیلی رزق عظیمی است ما گاهی غفلت می کنیم ده ها بلکه صد ها روایت در فضیلت محبت اهل بیت داریم فریقین هم نقل کردند در خصال این حدیث است مَن رَزَقَهُ اللّه  حُبَّ الأَئِمَّةِ مِن أهلِ بَيتي فَقَد أصابَ خَيرَ الدُّنيا وَ الآخِرَةِ (خصال، ج 1، ص 515) اگر کسی به حب ائمه ی من برسد خدا این رزق را نصیب او بکند در سفره اش بگذارد به همه ی خیر دنیا و آخرت رسیده بعد فرمودند فَلا يَشُكَّنَّ أحَدٌ أنَّهُ فِي الجَنَّةِ (همان) شک نکنید کسی که این رزق را دارد در قلب و متن بهشت است بعد فرمودند در محبت ائمه از اهل بیت من بیست خصلت است ده تا در دنیا ده تا در آخرت دنیایی هایش واقعا شگفت انگیز است تا آخرتی اش فَالزُّهدُ ، وَ الحِرصُ عَلَى العَمَلِ ، وَ الوَرَعُ فِي الدّينِ ، وَ الرَّغبَةُ فِي العِبادَةِ ، وَ التَّوبَةُ قَبلَ المَوتِ ، وَ النَّشاطُ في قِيامِ اللَّيلِ ، وَ اليَأسُ مِمّا في أيدِي النّاسِ، وَ الحِفظُ لِأَمرِ اللّه و نَهيِهِ عَزَّ و جَلَّ، وَ التّاسِعَةُ بُغضُ الدُّنيا، وَ العاشِرَةُ السَّخاءُ (همان) اولی زهد است کسی که به حب امام رسید به فراغت از دنیا می رسد دومی رغبت در عمل است میل به بندگی است سومی شب زنده داری با اشتیاق است وَ النَّشاطُ في قِيامِ اللَّيلِ نهمی فرمود بُغضُ الدُّنيا، است دهمی لسَّخاءُ است یعنی انسان وقتی به محبت امام رسید دست و دل باز می شود همه ی هستی اش را به راحتی می تواند در راه خدا ارزانی بدارد خیلی امر عجیبی است محبت و دیر هم به دست می آید مراتبی دارد سطوح اولیه اش ابتدائا به دست می آید مرحله ی کمالش که وقتی محبت در وجود انسان محقق می شود الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ (بحارالأنوار، ج 17، ص 13) دیگر معیت با امام است انسان با کسی است که او را دوست می دارد وقتی حب آمد حب ظهور محبوب است انسان با محبوبش است قلب انسان شعاع محبت امام ایمان است از قلب به جوارح هم جاری می شود اگر حب الامام در هستی انسان جاری شد همه ی هستی انسان با امام خواهد بود مشی اش می شود با امام این همان مرحله ای است که انسان نورانی به نور امام می شود هم عَنْ أَبِي خَالِدٍ الْكَابُلِيّ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اللّهِ تَعَالَى: فَ‏آمِنُوا بِاللّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النّورِ الّذِي أَنْزَلْنا فَقَالَ يَا أَبَا خَالِدٍ النّورُ وَ اللّهِ الْأَئِمّةُ ع يَا أَبَا خَالِدٍ لَنُورُ الْإِمَامِ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ أَنْوَرُ مِنَ الشّمْسِ الْمُضِيئَةِ بِالنّهَارِ وَ هُمُ الّذِينَ يُنَوّرُونَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنِينَ وَ يَحْجُبُ اللّهُ نُورَهُمْ عَمّنْ يَشَاءُ فَتُظْلَمُ قُلُوبُهُمْ وَ يَغْشَاهُمْ بِهَا فَتُظْلِمُ قُلُوبُهُمْ وَ اللَّهِ يَا أَبَا خَالِدٍ لَا يُحِبُّنَا عَبْدٌ وَ يَتَوَلَّانَا حَتَّى يُطَهِّرَ اللَّهُ قَلْبَهُ وَ لَا يُطَهِّرُ اللَّهُ قَلْبَ عَبْدٍ حَتَّى يُسَلِّمَ لَنَا وَ يَكُونَ سِلْماً لَنَا فَإِذَا كَانَ سِلْماً لَنَا سَلَّمَهُ اللَّهُ مِنْ شَدِيدِ الْحِسَابِ وَ آمَنَهُ مِنْ فَزَعِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ الْأَكْبَرِ (اصول کافی، ج 1، ص 194) این همان مرحله ی محبت حقیقی است البته مقدماتی دارد که حضرت به ابوخالد کابلی فرمودند لَا يُحِبُّنَا عَبْدٌ وَ يَتَوَلَّانَا حَتَّى يُطَهِّرَ اللَّهُ قَلْبَهُ عبد هیچ عبدی به مرحله ی کمال محبت و ولایت ما نمی رسد تا این که خدای متعال قلبش را تطهیر از اغیار بکند این سیر با اغیار جمع نمی شود وقتی خالی شد تطهیر شد پاک شد به این می رسد وَ لَا يُطَهِّرُ اللَّهُ قَلْبَ عَبْدٍ حَتَّى يُسَلِّمَ لَنَا وَ يَكُونَ سِلْماً لَنَا تطهیر که صنع خداست بعد از تسلیم ماست ما باید تسلیم باشیم امر و نهی را به گردن بگذاریم تا به مقام سلم برسیم تسلیم محض شویم آن وقت ما را تطهیر می کنند آن وقت مقام حب به ما است که مقام ظهور امام است هُمُ الّذِينَ يُنَوّرُونَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنِينَ آن مقامی است که لنور الامام فی قلوب المومنین انور من الشمس فی النهار از خورشید در وسط روز روشن تر است نور امام این همانی است که «وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ» کسی به این جا رسید مشی اش با نور امام است این که به خاطر محبت حضرت علی جهنم آفریده نمی شد جلوه ای است از ولایت که باطن بهشت ولایت امام است مردم اعراض کردند از ولایت نخواستند بروند وقتی نخواستند بروند خدای متعال یک وادی دیگر برای آن ها درست کرد «لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ» (بقره/ 256) دین که توحید است و ولایت است اجباری نیست قبول کردید می شود «اللَّـهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا» (بقره/ 257) قبول نکردید می شود «يُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَـئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ» (همان) حضرت نگران بودند چون خیلی سخت است ولایت الْبَابُ الْمُبْتَلَى بِهِ النَّاسُ (زیارت جامعه کبیره) باب توحید است اَبوَابِ التَّوحِیدِک صراط توحید است ولی امتحانش خیلی سخت است حضرت به مردم گفتند نماز بخوانید مضطرب نبودند حج بروید با این که تکلیف سختی است مضطرب نبودند ولی این جا را نگران بودند چون خیلی امتحان سختی بنا بود گرفته شود از آن طرف یک موهبت عظیمی است به اندازه ای که نعمت عظیم است شکرش هم سخت است لذا امتحان خیلی سخت بود تحملش دشوار بود إِنَّ أَمْرَنَا، صَعْبٌ مُسْتَصْعَبٌ (معانی الاخبار، ص 407) انسان تا عبد ممتحن نشود بنده ای که امتحان ها را پس داده ریاضت ها را کشیده حالا از انانیت نفس خارج شده از خودش که بیرون آمد به امام می رسد انسان تا با خود است با امام نیست انسان هر وقت با خودش است نه با خداست نه با امام هر وقت خودش را دوست دارد نه خدا را دوست دارد نه امام را این که می گویند حب الذات چنین است این درست نیست انسان تا وقتی خودش را دوست دارد خدا را دوست ندارد خود حجاب است وقتی از حب و توجه به خود بیرون می آید آن وقت به حب الامام و همراهی با امام می رسد این معیت هم معیت سایه و صاحب سایه است وقتی محبت امام آمد اصل می شود امام ما می شویم سایه همه ی وجود وقتی پر از محبت شد شدیم خلیل امام به مقام خلت رسیدیم همه ی وجودمان گداخته شد همه ی وجود ما سایه ی امام است آن هایی که از ملکوت نگاه می کنند نور امام را در ما می بینند لَنُورُ الْإِمَامِ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ نور امام در قلب مومن از خورشید آشکار تر است لذا ملکوتی ها وقتی نگاه می کنند شگفت انگیز می شوند روایت را خواندم از امام رضا علیه السلام در عیون اخبار الرضا است اصحاب امام صادق نشسته بودند آسمان صاف بود نگاه می کردند خیلی شگفت انگیز بود پهنه ی آسمان حضرت فرمودند مدبرات اربعه جبرئیل میکائیل اسرافیل و عزرائیل این چهار ملکی که اداره ی ملکوت به دستشان است وقتی از آسمان به جمع شما نگاه می کنند بیشتر شگفت زده می شوند چرا چون به مقام محبت رسیدند فانی در امام هستند پرتو امام در آن ها است تجلیات امام را وقتی می بینند شگفت زده می شوند که این چه خورشیدی است.

 پس آن که در غدیر نازل شد مائده ی محبت بود مائده ی ولایت بود مائده ی توحید بود آن هم کدام توحید معلم توحید یک مقداری می تواند آدم را ببرد بعد خودش بالاتر نرفته که بتواند ببرد همه ی اسرار توحید در ولایت امیرالمومنین نازل شد و می شود با این ولایت به همه ی اسرار و مقامات توحید راه پیدا کرد در آن محدودیت نیست یک جلوه ی دیگری که در آیات آمده این خورشید طالع شد عرض کردیم این روایت را «وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا» (شمس/ 1) فرمود شمس وجود مقدس رسول الله است البته تفاسیر دیگری هم دارد این تفسیر درست هم است أَنَا وَ أَنْتَ يَا عَلِيُّ مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ (إقبال الأعمال، ص 296) یک روز بودیم در صلب عبدالمطلب این شمس حقیقی است فرمود ضحی موقعی که خورشید بالا می آید عالم را روشن می کند دوران ظهور امام است ضحی ظهور امام زمان است «وَأَن يُحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى» (طه/ 59) یک حشری مردم دارند و اتفاق عظیمی می افتد حتی رجعتی می شود مرده ها از خاک بیرون می آیند وقتی ضحای ولایت اتفاق می افتد حالا بیانات قرآن در مورد غدیر که غدیر را تفسیر می کند فراوان است که احتیاج به ذکر نیست یک چنین اتفاق عظیمی افتاد در باطن عالم البته ظاهرش این بود حضرت دست حضرت علی را بردند بالا و بعد آیه ی «الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ» (مائده/ 3) نازل شد این اتفاقی که افتاد یک باطن داشت و یک ظاهر ظاهرش را همه دیدند باطنش را یک حدی اش را عمد نار می بینند یعنی پرچمداران کفر افراد عادی شان خیلی درک نمی کنند باطنش را یک حدی اش را هم اولیا خدا می بینند یک حدی اش هم در ظهور که همه جزء اولیا خدا می شوند تجلی می کند در ظهور وقتی ولایت تجلی می کند آن وقت علم هم نازل می شود می فهمند در روایت داریم علم 27 حرف است دو نازل شده 25 تا در ظهور نازل می شود مقصود از علم این علوم صوری نیست این ها در جای خودش محترم ولی کل این علوم همانی است که «وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا» (طه/ 141) چشمت را به آن چیزی که ما به کفار داده ایم که شکوفه های دنیا است ندوز این شکوفه های دنیا فقط تکنولوژی و خیابان های منظم و کاخ ها نیست آکادمی ها دانشگاه ها و کتاب خانه های عظیمشان هم شکوفه های دنیا است می گوید چشمت را به این ها ندوز اصلا نگاه نکن آن علمی که نازل می شود این ها نیست این را که به کفار هم دادند اگر چیز قیمتی بود به کفار نمی دادند به منکرین خدا نمی دادند به فراعنه ی تاریخ این ها را دادند علم داشتند قدرت داشتند این ها که بوده من نمی گویم باید دنبال علم و قدرت نرویم حتما باید برویم باید دنبال تمدن سازی باشیم و الا ما را در جهاز هاضمه ی خودشان کفار هضم می کنند ولی باید بدانیم یک چیز رفیع تری است که باید به آن برسیم آن هم تمدن است ولی علم دیگری است این در جهاز هاضمه ی او هضم می شود نه بالعکس این 25 حرف علم که حاضر می شود همه به حقایق علم می رسند عقول کامل می شود آن وقت درکی از حقیقت غدیر واقع می شود که چه اتفاقی افتاد و الا همه ظاهرشان را می بینند ظاهرش را کافر هم می بیند خورشید طلوع می کند همه می بینند آن کسی که وقتی طلوع خورشید را می بیند ظهور حکمت و قدرت و علم و همه ی شئون الهی را در همین طلوع خورشید مطالعه می کند چیز دیگری است دیدن ملکوت حادثه باطن حادثه عظمتی که در غدیر اتفاق افتاد آن سفره ای که پهن شد را می بیند این سفره ای که خدا پهن کرده چه بود به اندازه ی ظرف خودمان خواهیم فهمید کفار هم سرانشان می فهمند لذا در روایت دارد ابلیس فهمید فریاد زد سران خودش را جمع کرد گفتند چه شده گفت اتفاقی افتاده روایت در کافی است که اگر این واقعه تمام شود احدی دیگر خدا را معصیت نمی کند شروع کردند شیون کردند و خاک به سر ریختن به آن ها گفت خیلی نگران نباشید من یک وعده هایی گرفتم پس او هم می فهمد ولی در عین حال «الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ» این سران کفر هستند این اولیا طاغوت اند این ابلیس است که می فهمد بدنه ی جامعه ی کفر که فهمی ندارند مگر به تبع ائمه شان در واقع آن ها در غدیر مایوس شدند هم ابلیس می دید چه دارد می شود البته به اندازه ی خودش هم وجود مقدس نبی اکرم باطن حادثه را می دیدند که چه حادثه ی با عظمتی است کما این که در شب مبعث به تَجَلِّ الاَعظَم (زیارت شب مبعث) بود آن تجلی که در غدیر شده خیلی امر عظیمی است این فتح الی الابد است فتح الفتوح است برای نبی اکرم لذا شاید یکی از تفسیر های «إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّـهِ وَالْفَتْحُ» (نصر/ 1) همین باشد نه فتح مکه که فتح مکه در مقابل این چیزی نیست اگر این نبود «أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ» (مائده/ 67) «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ» نه روز فتح مکه. شاید فتح این است  که عالم را به دنبال نبی اکرم خواهد کشاند «وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّـهِ أَفْوَاجًا» (نصر/ 2) البته باش تا صبح دولتش بدمد آن افواجی که بعد فتح مکه آمدند مهم نبود باید ببینیم چه اتفاقاتی افتاد حضرت «كَافَّةً لِّلنَّاسِ» (سبا/ 28) «وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّـهِ أَفْوَاجًا» که در فتح مکه شد چند فوج قبیله بودند آمدند این که خیلی مهم نیست آن افواجی که می آیند و تکلیفی که روی دوش نبی اکرم و امیرالمومنین می آید آن باید بحث شود یک حادثه ی عظیمی بود باطنش را خدا می فهمد فرمود یا علی جز خدا و من کسی تو را نشناخت جز من و تو کسی خدا را نشناخت جز خدا و تو کسی من را نشناخت کسی نمی فهمد غدیر چیست لذا به ذهنم آمد که در چه وجه تسمیه ای این سوره به حسب ظاهر آن مائده ی آسمانی است که در آخر سوره به دعای حضرت عیسی مسیح برای امت حضرت عیسی نازل شده «رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا» (مائده/ 114) شد عید برای امت طعام هایی از بهشت آمد به یقینشان افزوده شد این طعام که آمد به یقین رسیدند به حضرت عرض کردند ما می خواهیم به مقام اطمینان برسیم می گوییم خدا از آسمان مائده بفرست که رسیدند هم این مائده ای که به دعای حضرت عیسی از آسمان نازل شد که غذاهای بهشتی بود خوردند و بعد هم به مقام اطمینان رسیدند این چه قیاسی دارد با مائده ی آسمانی ولایت که همه ی نعمت های بهشتی در خود بهشت هم نازله ی اوست یعنی فوق بهشت نازل شده در دنیا لذا مائده ی حقیقی این است اگر ما سوره را مائده بنامیم به این جهت که مائده ی غدیر در آن نازل شده سفره ی غدیر پهن شده هم نبی اکرم می فهمند دارد چه می شود لذا نگران هستند «وَاللَّـهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ» (مائده/ 67) هم آن طرفی ها می فهمند چه شده شیطان فریاد می زند یک عده ای از سران دشمنان نبی اکرم در همین دنیا نقشه را شروع می کنند العیاذ بالله چشم هایشان در سر ها می گردد می گویند العیاذ بالله عقلش را از دست داده این دیگر چه کاری بود این چه انسدادی بود ایجاد کردی در حالی که انفتاح عظیم تاریخی است «إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُّبِينًا» (فتح/ 1) است و خیلی شگفت زده شدند و برنامه ها شروع شد این تا این جای جریان قرآن شروع «الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ» این بعد از واقعه است وقتی پیغمبر تصرفی کرده این ظاهرش نمی تواند «الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ» باشد ظاهرش هم مهم است حضرت یک تصرفی در عالم کردند سران کفر دیدند یک تصرف عظیمی است خدای متعال کار عظیمی کرد خیلی کار سختی بود این قدر سخت بود که پیغمبر نگران بودند این پیغمبر کائنات نگین انگشترش است این پیغمبر یک کار خیلی عظیمی کرده بزرگ ترین کار بزرگ ترین ابلاغش است هیچ کجای دیگر این لحن نیست در تخاطب بین خدا و نبی اکرم «وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ» این کار عظیم را کردند این سفره را پهن کردند حقیقت خورشید طالع شد سر آن نبا عظیم گشوده شد و باب محبت باز شد محبت الله گشوده شد باب علم و حقایق بعد خدا می فرماید دیگر کفار مایوس شدند «فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ» (مائده/ 3) مراقب من باشید اگر شما قدر این نعمت را بدانید دیگر نگران نباشید کفران کردید از من بترسید «إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ» (ابراهیم/ 7) اگر کفران نعمت کردید این از آن نعمت هایی نیست که خدای متعال نسبت به کفرانش مسامحه بکند نعمت توحید نعمت ولایت از آن دسته است که اگر کفران شود ترک اولایش هبوط می آورد خدای متعال سر این مسئله با کسی مسامحه ندارد دیگر از آن ها نترسید آن ها کاری نمی توانند بکنند از من بترسید ببینید با این نعمت چه می کنید کفران کردید عذاب من شدید است «لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ» (ابراهیم/ 7) این نعمت های کوچک هم است ولی اصلش نعمت ولایت است آن «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ» پس نگران من باشید چون تمام کردم دین را تمام ادیان که آمده باطنش توحید بوده ولی با هیچ پیغمبری توحید به کمال نرسیده نبی اکرم که آمدند اصل دینشان توحید است قُولُوا لَا اِلَهَ اِلَّا الله تُفلِحُوا (بحارالانوار، ج 9، ص 143) است ولی با همه ی شرایطی که آوردند با همه ی معارفی که آوردند تا غدیر دین نبی اکرم کامل نشده وقتی این سر عظیم گشوده می شود وقتی به دست حضرت پرده از این سر الهی کنار می رود آن کار بزرگ را پیغمبر ابلاغ می کند دین خدا به کمال می رسد چون دین توحید است و ولایت است دین الحق فرمود ولایت امیرالمومنین اَمَرَ رَسُولَهُ بِالوِصَایَةِ عَلی و دین حق همین است در کافی شریف است دین کامل شد نعمت به تمام رسید حضرت فرمود در دنیا نعیم حقیقی نیست ولایت ما است نعمت ولایت نازل شده بود نه به نحو تمام این نعمت به تمام رسید و دین شد دین مرضی همه ی شرایع را شما عمل بکنید خدا راضی نمی شود از انسان تا ولایت را نپذیری خدا راضی نمی شود البته اگر کسی ولایت را قبول کرد بدون شریعت را هم خدا نمی پسندد ولی شرایع و اعتقاد به معاد بدون امام دین مرضی نیست هزار سال اگر کسی داشته باشد جایش جهنم است مرضی خدا نیست وقتی خدا از ما راضی می شود که به ولایت برسیم تا به ولایت نرسیم همه ی شریعت را هم عمل بکنیم هم دستورات عملی نماز روزه هم اخلاق هم اعتقادات شریعت هستند کمال دین تمام نعمت در ولایت است دین مرضی این دین است و الا انسان سعی بکند آن دستورات اخلاقی را عمل بکند شریعت را عمل بکند این دین مرضی نیست البته ولایت بدون این ها هم مرضی نیست هر کسی ولایت دارد باید شریعت را عمل بکند فرع امام است لسَّلاَمُ عَلَى الْأَصْلِ الْقَدِيمِ وَ الْفَرْعِ الْكَرِيمِ (زیارت مطلقه ششم امام علی) هم اصل توحید است هم فرع توحید است باید با هم باشند شریعت فرع امام است امام هم اصل دین است هم فرع دین اِنْ ذُکرَ الْخَیْرُ کنْتُمْ اَوَّلَهُ وَ اَصْلَهُ وَ فَرْعَهُ (زیارت جامعه کبیره) هم امام اصل است هم فرع نمی شود فروع امام را رها کرد ولی دین مرضی وقتی است که شما به آن باطن برسید این اتفاق افتاد و آیات دیگری هم داریم پرده برمی دارد از این ذهن

وارد وادی شدیم ولی نباید قانع باشیم چون این وادی بی نهایت است روزی است که در قیامت مومنین غبطه می خورند «ذَلِكَ يَوْمُ التَّغَابُنِ» (تغابن/ 9) است وقتی شهدا به مقام حضرت عباس غبطه می خورند چون می بینند با امیرالمومنین با حضرت حسین می شد بشوند حضرت ابا الفضل از وادی ولایت به مقامات خیلی رفیع تر از این که ما توهم می کنیم می شود رسید خیلی این وادی رفیع تر است نبا عظیم است همه ی غیب عالم در امیرالمومنین خلاصه می شود قیامت یک تجلی است ظهور یک تجلی است همه ی قرآن با جان حضرت علی یکی است قرآن کلام الله است آن کلام غیبی که بر قلب وجود مقدس نبی اکرم نازل شده «وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا» (شوری/ 52) آن کلمه ای که خدا با آن تکلم کرده همه اش در امیرالمومنین خلاصه می شود اگر امام نباشد قرآن فهم نمی شود آن هایی که می گویند حَسْبُنَا كِتَابَ اللَّهِ (صحیح بخاری، جزء 17، ص 417)در واقع نمی خواهند به قرآن برسند حضرت فرمود یک حرف قرآن را نفهمیدند علوم صوری را که داشتند می توانستند تجزیه ترکیب ادبی بکنند قرآن را نمی خواهم بگویم این ها ارزش ندارد مسئله چیز دیگری است. «وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ، إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ» (صافات/ 84-83) وقتی در مقام قلب سلیم بود تازه مقام تشیع پیدا می کند بعضی ها بخیل هستند اگر بگویی شیعه ی حضرت نوح اشکال می گیرند در حالی که روایات فریقین دلالت می کند حضرت نوح پیغمبر اولو العظم خداست 950 سال پیغمبری کرده نمی خواهیم مقام آن ها را کم کنیم ولی حضرت علی شخص دیگری است حضرت علی جان نبی اکرم است «وَأَنفُسَنَا وَأَنفُسَكُمْ» (آل عمران/ 61) چطور مقایسه کنیم با انبیا دیگر

یک قسمت از دستور این سوره ابلاغ این حقیقت است این ابلاغ یک ابلاغ ساده نیست اتفاقات عظیم است بعد خدای متعال می فرماید کفار مایوس شدند دین شما کامل شد نعمت بر شما تمام شد دین مرضی است بعد از این اگر تخلف کردید نگران من باشید من نعمت را بر شما تمام کردم این نعمت را کفرانش را خدای متعال سخت گیری می کند اتفاقی که افتاد واقعا این نعمت قدردانی شد یا نه نشد خدای متعال هم عقاب عظیم خودش را نازل کرد عذاب شدید خودش را بر امت جاری کرد قرآن با آیات متفاوتی پرده برمی دارد از اتفاقاتی که افتاد آیات زیاد هستند یکی این آیه است «وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى، وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى» (لیل/ 2-1) خورشید طلوع کرد یک شب تاریکی آمد حجاب این خورشید شد تا برسد به دوره ی ظهور والیل دولت ائمه ی جور است که حجاب ولایت امیرالمومنین شدند بنی امیه بنی عباس و دیگران نگذاشتند این حرکت آشکار شود تا دوره ی ظهور هم در پرده رفت این که حضرت فرمود حوادثی می بینم که اگر شما مطلع شوید بعد از واقایعی که اتفاق افتاد در نهج البلاغه است مثل طناب دلو در چاه به خود می لرزید اتفاق افتاد آیه ی دیگر که پرده برداشته این است «أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّـهِ كُفْرًا وَأَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ» (ابراهیم/ 28) جهنم ندیدی پیغمبر ما آن هایی که نعمت خدا را تبدیل به کفر کردند و قومشان را بردند در دار بوار که دار رویش نیست دایر نیست بایر است حاصلی نمی دهد دار کویر است این کجا بود جهنم بود بهشت دار دایر است جهنم دار بایر است از همین دنیا شروع می شود منتها آن جا ورودی داریم به بهشت و جهنم بردند جهنم نعمت مقصود حضرت علی است نعمت خدا که حضرت علی بود به کفر تبدیل کردند کفر ائمه ای هستند که در مقابل حضرت علی جایگزین شدند وقتی محیط ولایت محیط ولایت نور بود می شود بهشت «إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ، وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ» (انفطار/ 14-13) شد محیط نعمت محیط کفر وقتی شد محیط کفر می شود دار بایر سرزمین رویش و حیات طیبه می شود سرزمین کویر بهشت جهنم می شود مجاز نیست البته بعدا ورود می کنند لذا این روایت در کافی است حضرت علی ذیل همین آیه فرمودند مَا بَالُ أَقْوَامٍ غَيَّرُوا سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ عَدَلُوا عَنْ وَصِيِّهِ لَا يَتَخَوَّفُونَ أَنْ يَنْزِلَ بِهِمُ الْعَذَاب (تأويل الآيات الظاهرة في فضائل العترة الطاهرة، ص 250) چقدر از سنت رسول خدا عدول کردند تغییر دادند این سنت را از وصی اش عدول کردند این آیه ناظر به رجوع از وصی است به عهد وصایت عمل نکردن است قول ها را دادن بَخٍّ بَخٍّ (سيره حلبى، ج 3، ص 283) گفتند بیعت کردند ولی نترسیدند خدا عذابشان بکند بعد حضرت این آیه را خواندند «أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّـهِ كُفْرًا وَأَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ» نعمتی که در غدیر به تمام خودش رسید به کلمه ی کفر وقتی کلمه ی کفر آمد می شود محیط محیط دار بایر جهنم بعد ذیل همین فرمودند نَحنُ النِّعمَهُ الّتي اَنعَمَ اللهُ بِها عَلي عِبادِه وَ بِنا يفوزُ مَن فازَ يومَ القِيامَهِ (کافی، ج 1، ص 217) آن نعمتی که خدا بر مردم منت گذاشته ما هستیم بِنا يفوزُ مَن فازَ در قیامت کسانی هستند «وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ» (آل عمران/ 185) آن هایی که از آتش دور هستند وارد بهشت می شوند فائز هستند ولایت امام از دنیا مدخل بهشت است در آخرت هم وارد بهشت می شوند و این اتفاق افتاد یک تعبیر دیگری که قرآن دارد در سوره ی سبا است «وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ» (سبا/ 20) ابلیس گمان خودش را محقق کرد وقتی آن اتفاقات افتاد در سند صحیح در تفسیر علی بن ابراهیم است گفت من وعده گرفتم وقتی آن اتفاقات افتاد سران لشکر خودش را جمع کرد گفت بروید جشن بگیرید تاج گذاری کرد گفت کار تمام شد البته ناشی از عدم شرح صدرش است چون اگر اندازه ی حضرت علی شرح صدر داشت می فهمید که این دولتش یک کف روی آب است ولی بالاخره جشن گرفت تا الآن که شده هزار و اندی ما که نمی دانیم چقدر طول می کشد

برگرفته از سخنان حکیمانه آیه الله میر باقری 1394/7/11


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :